معرفی بازیگران اصلی بیمه ارزهای دیجیتال در بازار جهانی

با گسترش سریع بازار رمزارزها و ورود سرمایه‌های کلان، یکی از جدی‌ترین دغدغه‌های فعالان این حوزه، مسئله مدیریت ریسک و به‌طور مشخص «بیمه» است. برخلاف بازارهای مالی سنتی که بیمه بخشی بدیهی از زیرساخت به شمار می‌رود، در نظام زیستی کریپتو هنوز پاسخ روشنی برای این سؤال وجود ندارد که چه کسی دقیقاً بیمه می‌دهد و چه چیزی واقعاً بیمه شده است؟

واقعیت این است که در فضای دارایی‌های دیجیتال، بیمه نه‌تنها کمیاب، بلکه پیچیده، مشروط و به‌شدت وابسته به نوع فعالیت، معماری فنی و لایه کنترل‌های امنیتی است. همین موضوع باعث شده بازیگران ارائه‌دهنده بیمه کریپتو، شکل و ساختاری متفاوت از بیمه‌گران سنتی داشته باشند. این مقاله با تکیه بر منابع انگلیسی‌زبان دارای اعتبار، به‌صورت گام‌به‌گام بررسی می‌کند که چه کمپانی‌هایی در جهان سرویس ها بیمه مرتبط با کریپتو ارائه می‌دهند، هر کدام چه نقشی دارند و تفاوت آن‌ها با بیمه‌گران کلاسیک چیست.

بیمه در کریپتو؛ چرا نباید دنبال یک کمپانی بیمه واحد بگردیم؟

اولین نکته‌ای که باید روشن شود، این است که بیمه کریپتو معمولاً توسط یک کمپانی واحد و به‌صورت مستقیم ارائه نمی‌شود. در بسیاری از موارد، آنچه به‌ عنوان بیمه معرفی می‌شود، حاصل همکاری چندلایه میان بیمه‌گران اتکایی، کارگزاران بیمه، کمپانی‌های فنی و متولیان نگه‌داری دارایی دیجیتال است.

برخلاف بیمه‌های سنتی که یک کمپانی بیمه تعهد کامل خسارت را می‌پذیرد، در کریپتو معمولاً با پوشش‌های محدود، سقف‌دار و مشروط روبه‌رو هستیم. دلیل این موضوع، ماهیت خاص ریسک در دارایی‌های دیجیتال است؛ آن هم برگشت‌ناپذیر بودن دارایی‌ها است که به کلید خصوصی وابسته‌اند و یک خطای کوچک می‌تواند خسارتی جبران‌ناپذیر ایجاد کند. در چنین فضایی، بیمه بیشتر شبیه یک ابزار کنترل ریسک است تا یک تضمین مطلق.

بیمه کریپتو؛ بازاری متفاوت از بیمه‌های سنتی

پیش از معرفی کمپانی‌ها، لازم است یک سوءبرداشت رایج را کنار بگذاریم. در فضای کریپتو، اغلب با چیزی به نام «Crypto Insurance Company» به معنای کلاسیک روبه‌رو نیستیم. بسیاری از بازیگران این بازار یا بیمه‌گر کامل نیستند یا اساساً نقش آن‌ها بیشتر به طراحی، سنجش و تجمیع ریسک شباهت دارد تا صدور مستقیم بیمه‌نامه.

با توجه به ماهیت بدون مرکزیت بازار دارایی‌های دیجیتال، بیمه کریپتو به مدل‌های نوین مدیریت ریسک متکی است. طبق گزارش‌های تحلیلی منتشرشده در سال‌های اخیر، از هر ۱۰۰۰ دلار دارایی در فضای دیجیتال، تنها ۲۰ دلار آن تحت پوشش بیمه قرار دارد؛ موضوعی که نشان می‌دهد این بازار همچنان در مرحله بلوغ قرار دارد. در چنین شرایطی، نقش کمپانی‌های ارائه‌دهنده بیمه رمز ارز بیش از آن‌که شبیه بیمه‌گران سنتی باشد، به ارزیاب‌های ریسک فنی و مالی شباهت دارد. این مجموعه‌ها معمولاً به‌جای ارائه پوشش‌های نامحدود، بیمه را به‌صورت ماژولار و با ظرفیت مشخص برای هر دارایی، استاندارد یا نوع ریسک عرضه می‌کنند؛ رویکردی که هم توان پرداخت خسارت را کنترل می‌کند و هم احتمال سوءاستفاده را نزول می‌دهد.

دسته‌بندی کمپانی‌های ارائه‌دهنده بیمه کریپتو

برای پاسخ دقیق به این سوال که چه کمپانی‌هایی در فضای کریپتو بیمه ارائه می‌دهند، آنچه اهمیت دارد، جایگاه هر کمپانی در زنجیره بیمه کریپتو و نوع نقشی است که در فرآیند پوشش ریسک ایفا می‌کند. بعضی از این کمپانی‌ها ظرفیت مالی بیمه را تأمین می‌کنند، بعضی دیگر ساختار بیمه‌نامه را طراحی و ریسک را نرخ‌گذاری می‌کنند و گروهی نیز بیمه را به‌ عنوان بخشی از سرویس ها فنی یا زیرساختی خود ارائه می‌دهند. در کنار این‌ها، مدل‌های بدون مرکزیت نیز شکل گرفته‌اند که رویکردی متفاوت نسبت به معنا بیمه دارند. تفکیک این نقش‌ها یاری میدهد تصویر واقع‌بینانه‌تری از بازار بیمه کریپتو داشته باشیم و بدانیم هر نوع پوشش، دقیقاً از کجا و چگونه تأمین می‌شود.

برای درک بهتر بازیگران این بازار، می‌توان آن‌ها را به چهار دسته اصلی تقسیم کرد:

• بیمه‌گران بزرگ سنتی فعال در حوزه کریپتو

• کارگزاران و طراحان ساختار بیمه دارایی دیجیتال

• کمپانی‌های تخصصی کاستودی و مدیریت ریسک با بیمه داخلی

• استاندارد‌های بیمه بدون مرکزیت (DeFi Insurance)

در ادامه، هر گروه را به‌صورت تفصیلی بررسی می‌کنیم.

۱) بیمه‌گران بزرگ سنتی فعال در حوزه کریپتو

ورود بیمه‌گران بزرگ و باسابقه به حوزه دارایی‌های دیجیتال، نقطه عطفی در مسیر حرفه‌ای‌تر شدن بازار کریپتو به شمار می‌رود. این کمپانی‌ها با تکیه بر ظرفیت مالی بالا، تجربه چند ده‌ ساله در مدیریت ریسک و استانداردهای سخت‌گیرانه بیمه‌ای، تلاش کرده‌اند بخشی از ریسک‌های خاص این بازار را پوشش دهند. البته حضور آن‌ها به‌معنای ارائه بیمه مستقیم به همه فعالان کریپتو نیست؛ بلکه معمولاً از طریق همکاری با بازارهای معاملاتی، متولیان نگه‌داری دارایی و کارگزاران تخصصی این اقدامات انجام می‌شود. در ادامه، به مهم‌ترین نمونه‌های این بیمه‌گران و نحوه فعالیت آن‌ها در فضای کریپتو می‌پردازیم.

Munich Re

Munich Re یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین بازیگران بیمه‌ای در ورود حوزه بیمه به دنیای کریپتو به شمار می‌رود. این کمپانی به‌عنوان یک بیمه‌گر اتکایی، نقش مستقیمی در صدور بیمه‌نامه برای کاربران نهایی ندارد؛ ولی ظرفیت ریسک را برای بسیاری از بیمه‌نامه‌های کریپتویی فراهم می‌کند.

محصول «Crypto Cover» این کمپانی، عمدتاً بر پوشش ریسک‌هایی مانند سرقت دارایی دیجیتال، هک، تقلب و شکست کنترل‌های امنیتی تمرکز دارد. نکته کلیدی اینجا است که Munich Re فقط با کمپانی‌هایی همکاری می‌کند که استانداردهای سخت‌گیرانه امنیتی را پیروی کرده باشند؛ از جمله معماری نگه‌داری سرد، چند امضایی، تفکیک وظایف و فرایندهای پاسخ به حادثه.

Lloyd’s of London

Lloyd’s به‌ عنوان یک کمپانی واحد شناخته نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از سندیکاهای بیمه‌ای است که بسیاری از بیمه‌نامه‌های کریپتویی جهان از طریق آن‌ها تأمین می‌شود. بخش قابل توجهی از پوشش‌های مرتبط با بازارهای معاملاتی، کاستودین‌ها و کمپانی‌های بلاک‌چینی، به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم به ظرفیت Lloyd’s متکی است.

۲) کارگزاران تخصصی بیمه کریپتو

در بازار بیمه کریپتو، کارگزاران تخصصی نقش پل ارتباطی میان کمپانی‌های فعال در حوزه دارایی دیجیتال و بیمه‌گران بزرگ را ایفا می‌کنند. این مجموعه‌ها معمولاً خودشان ریسک را بیمه نمی‌کنند، ولی با تحلیل دقیق مدل کسب‌وکار، معماری فنی و لایه کنترل‌های امنیتی کمپانی‌ها، ساختار مناسب بیمه‌ای را طراحی و ظرفیت بیمه را از بازارهای بین‌المللی تأمین می‌کنند. بدون حضور این کارگزاران، دسترسی بسیاری از بازارهای معاملاتی و استارتاپ‌های بلاک‌چینی به پوشش بیمه‌ای عملاً ممکن نیست؛ موضوعی که اهمیت نقش آن‌ها را در نظام زیستی بیمه کریپتو دوچندان می‌کند.

Aon

Aon یکی از بازیگران کلیدی در طراحی ساختار بیمه دارایی دیجیتال است. این کمپانی خود بیمه‌گر نیست، ولی نقش آن در تحلیل ریسک، مذاکره با بیمه‌گران و طراحی سبد بیمه‌ای بسیار پررنگ است. بسیاری از بازارهای معاملاتی و کمپانی‌های بلاک‌چینی، بدون استفاده از کارگزارانی مانند Aon، اساساً امکان دسترسی به بیمه را ندارند.

Marsh

Marsh نیز مشابه Aon، تمرکز ویژه‌ای بر بیمه دارایی‌های دیجیتال دارد. گزارش‌های تحلیلی این کمپانی بارها نشان داده‌اند که شکاف بین نرخ دارایی‌های دیجیتال و ظرفیت بیمه موجود یکی از ریسک‌های ساختاری بازار کریپتو است.

Howden

Howden به‌ویژه در حوزه بیمه مسئولیت مدیران و هیئت‌مدیره (D&O) برای کمپانی‌های کریپتویی فعال است. این نوع بیمه، برای استارتاپ‌ها و پروژه‌هایی که در معرض ریسک‌های نظارتی و حقوقی هستند، اهمیت بالایی دارد.

۳) کمپانی‌های کاستودی و مدیریت ریسک با بیمه داخلی

در بعضی از مدل‌های کسب‌وکار کریپتویی، بیمه به‌عنوان بخشی از سرویس ها زیرساختی ارائه می‌شود. کمپانی‌های کاستودی و مدیریت ریسک دارایی دیجیتال معمولاً بیمه را در کنار ابزارهای فنی مانند نگه‌داری سرد، کنترل‌های چند امضایی و سازوکارهای امنیتی پیشرفته عرضه می‌کنند تا لایه اطمینان مشتریان را بالا رفتن دهند. در این رویکرد، بیمه مستقیماً به نحوه نگه‌داری دارایی و پیروی نیازمندی ها امنیتی وابسته است که تنها در چارچوب مشخصی فعال می‌شود. در ادامه، نمونه‌هایی از این کمپانی‌ها و شیوه ارائه پوشش بیمه‌ای آن‌ها بررسی می‌شود.

BitGo

BitGo یکی از شناخته‌شده‌ترین کاستودین‌های دارایی دیجیتال در جهان است. این کمپانی بیمه را به‌عنوان بخشی از زیرساخت نگه‌داری دارایی ارائه می‌دهد، نه به‌ عنوان یک محصول مستقل. بیمه BitGo معمولاً شامل دارایی‌های نگه‌داری‌شده در کیف‌پول سرد بوده و سقف مشخصی دارد.

Anchorage Digital

Anchorage Digital که مجوز فعالیت بانکی در آمریکا دارد، بیمه را بخشی از مدل اعتمادسازی خود می‌داند. این کمپانی که روی مشتریان سازمانی تمرکز دارد، از پوشش‌های ترکیبی Crime و Custody استفاده می‌کند.

Coincover

کوین کاور بیشتر از آن‌که یک بیمه‌گر سنتی باشد، یک کمپانی مدیریت ریسک دارایی دیجیتال است. این کمپانی خدماتی مانند حفاظت از کلید خصوصی، بازیابی دارایی و پوشش سرقت را ارائه می‌دهد و بیمه را در کنار ابزارهای فنی عرضه می‌کند.

۴) بیمه‌گران بدون مرکزیت (DeFi Insurance)

در کنار مدل‌های متمرکز بیمه، طی سال‌های اخیر رویکردهای غیرمتمرکزی نیز در قالب استاندارد‌های دیفای شکل گرفته‌اند که تلاش می‌کنند، معنا بیمه را بدون اتکا به کمپانی‌های سنتی پیاده‌سازی کنند. این استاندارد‌ها معمولاً با تکیه بر قراردادهای هوشمند و استخرهای نقدینگی جمعی، پوشش‌هایی محدود برای ریسک‌هایی مانند هک قرارداد هوشمند یا شکست استاندارد ارائه می‌دهند. با این حال، ماهیت بدون مرکزیت این مدل‌ها باعث می‌شود، سازوکار سنجش خسارت، پرداخت و حتی تعریف پوشش، تفاوت‌های بنیادینی با بیمه‌های کلاسیک داشته باشد.

Nexus Mutual

Nexus Mutual یکی از نخستین و شناخته‌شده‌ترین نمونه‌های بیمه بدون مرکزیت است. این استاندارد امکان دریافت پوشش در برابر ریسک‌هایی مانند هک قراردادهای هوشمند را فراهم می‌کند. در این مدل، خبری از کمپانی بیمه مرکزی نیست و تصمیم‌گیری راجع به خسارت از طریق رأی‌گیری انجام می‌شود.

InsurAce

InsurAce دامنه پوشش‌های گسترده‌تری نسبت به بسیاری از رقبا دارد و ریسک‌هایی مانند پل‌های بلاک‌چینی یا بعضی ریسک‌های عملیاتی را نیز در بر می‌گیرد. با این حال، بیمه‌های دیفای همچنان فاقد تضمین حقوقی بیمه‌های سنتی هستند.

آیا بیمه کریپتو برای کاربران عادی هم وجود دارد؟

امروزه، برخلاف سال‌های ابتدایی بازار، امکان تهیه بیمه برای کاربران عادی نیز فراهم شده است؛ ولی این دسترسی همچنان یکپارچه و هم‌لایه با بیمه‌های سنتی نیست. در فضای متمرکز، بخش عمده پوشش‌های بیمه‌ای همچنان در لایه زیرساخت ارائه می‌شوند و کاربران زمانی از بیمه بهره‌مند می‌شوند که دارایی آن‌ها در یک صرافی یا متولی نگه‌داری دارایی بیمه‌شده نگه‌داری شود. در این حالت، بیمه به‌صورت غیرمستقیم اعمال می‌شود و مخاطب نقشی در انتخاب شرایط یا سقف پوشش ندارد.

در مقابل، در نظام زیستی دیفای، کاربران می‌توانند به‌صورت مستقیم و بدون دلال اقدام به تهیه پوشش بیمه‌ای کنند. استاندارد‌های بیمه بدون مرکزیت این امکان را فراهم کرده‌اند که کاربران، بسته به نوع ریسک (مانند هک قرارداد هوشمند، شکست استاندارد یا تخلف پل‌های بلاک‌چینی)، پوشش مشخصی را برای مدت زمان و سرمایه معین خریداری کنند. با این حال، باید توجه داشت که این نوع بیمه‌ها با بیمه‌های سنتی تفاوت دارند؛ از جمله وابستگی به قراردادهای هوشمند، نبود تضمین حقوقی کلاسیک، محدودیت ظرفیت پرداخت و وابستگی شدید به نقدینگی استخرهای بیمه. به همین دلیل، هرچند بیمه دیفای دسترسی کاربران عادی را بالا رفتن داده است، ولی همچنان ریسک و مسئولیت تصمیم‌گیری نهایی بر عهده خود مخاطب باقی می‌ماند.

جمع‌بندی نهایی

بیمه در فضای کریپتو واقعاً وجود دارد، ولی نه به شکلی که کاربران بازارهای سنتی انتظار دارند. این بازار ترکیبی است از بیمه‌گران بزرگ، کارگزاران تخصصی، کمپانی‌های فنی و استاندارد‌های بدون مرکزیت که هر کدام بخشی از ریسک را پوشش می‌دهند. درک تفاوت نقش این بازیگران، شرط لازم برای هر تصمیم آگاهانه در حوزه دارایی‌های دیجیتال است.