دلایل بالا رفتن قیمت دلار؛ راهکار چیست؟

به گزارش ایران ماین،حسین محمودی‌اصل راجع به دلایل بالا رفتن اخیر نرخ ارز بازگو کرد: بازار ارز در ماه‌های گذشته تا حدودی با ثبات بود، ولی در همین مدت بازار کالا توسعه بیشتری را تجربه کرد؛ چراکه به دلیل شرایط اقتصادی و محدودیت‌های ایجاد شده، ورود کالا به کشور نزول یافت.

ایسنا در خبری نوشت:او اضافه کرد: بخشی از وارد کردن نیز از طریق مبادلات مرزی و ته لنجی انجام می‌شد که برای آن حدود ۳.۶ میلیارد دلار از طریق مبادلات مرزی و ۲.۴ میلیارد دلار از طریق ته لنجی تامین می‌شد. این واردکنندگان ارز مورد نیاز خود را از بازار آزاد تهیه می‌کردند و به دلال آن، وارد کردن انجام می‌شد.

این کارشناس اقتصادی در ادامه گفت: با این حال، ناآرامی در مرزهای غربی و همچنین مشکلات ایجاد شده در مرزهای جنوبی و تنگه هرمز موجب اختلال در این روند شد و در نتیجه، ورود کالا نزول یافت؛ بنابراین در مقطعی شاهد بالا رفتن نرخ کالاها بودیم، در حالی که نرخ ارز به همان نسبت بالا رفتن پیدا نکرده بود.

محمودی‌اصل با بیان اینکه نرخ دلار نسبت به قبل از جنگ حدود ۲۵ درصد بالا رفته است، گفت: با وجود این بالا رفتن، بازار کالا توسعه بسیار بیشتری داشته و در عمل بعضی کالاها با دلار بسیار بالاتر از نرخ بازار آزاد به دست مصرف‌کننده می‌رسند. برای نمونه، نرخ خودروهای خارجی دست ‌دوم نیز به سطوح بسیار بالایی رسیده است.

وی با اشاره به تاثیر شرایط تحریم بر بازار ارز بازگو کرد: اگر محاصره اقتصادی ادامه پیدا کند و نزول فروش نفت کشور در میان ‌مدت تشدید شود، آثار آن به تدریج در بازار ارز نمایان خواهد شد. از سوی دیگر، تشدید تحریم‌ها و احتمال اعمال تحریم‌های جدید علیه مسیرهای تجاری و کشورهای همسایه، می‌تواند تقاضای ارز را تحت تاثیر قرار دهد.

محمودی‌اصل همچنین راجع به چشم‌انداز بازار ارز در صورت ادامه شرایط فعلی گفت: به نظر من بازار کالا در چنین شرایطی توسعه بیشتری نسبت به بازار ارز خواهد داشت؛ چرا که ادامه محاصره و محدودیت در مسیرهای جابجایی کالا، ظرفیت وارد کردن را نزول می‌دهد و در چنین شرایطی طبیعی است که اولویت نخست با تامین کالاهای اساسی باشد.

وی در ادامه گفت: در مرحله بعد، بازار ارز نیز تحت تاثیر نزول صادرات نفت و محدود شدن منابع ارزی قرار خواهد گرفت. در چنین شرایطی امکان دارد بخشی از نیازهای ارزی از بازار آزاد تامین شود که این موضوع به بالا رفتن تقاضا منجر خواهد شد.  

این کارشناس اقتصادی گفت: اکنون برای وارد کردن بعضی کالاهای اساسی بدون منشأ ارز، مجوزهایی صادر شده است است؛ بنابراین واردکنندگان می‌توانند ارز مورد نیاز خود را از بازار آزاد تهیه و برای وارد کردن کالاهای اساسی اقدام کنند.

محمودی ‌اصل افزود: بالا رفتن نرخ کالاهای اساسی، توجیه اقتصادی وارد کردن را بیشتر می‌کند و در نتیجه، تقاضا برای ارز نیز بالا رفتن خواهد یافت.

راهکار چیست؟

محمودی اصل با اشاره به محدودیت منابع ارزی و شرایط دشوار دولت، بالا رفتن تولید و توسعه صادرات غیرنفتی را از راهکارهای مدیریت بازار ارز دانست و گفت: دولت باید با نزول تعرفه‌ها، عوارض و هزینه‌های گمرکی، زمینه بالا رفتن صادرات و تhمین منابع ارزی کشور را فراهم کند.

وی راجع به راهکارهای مدیریت بازار ارز و جلوگیری از جهش و تلاطم بیشتر در این بازار، بازگو کرد: با وجود همه عواملی که موجب تلاطم و بالا رفتن نرخ ارز شده‌اند، از جمله محاصره، محدودیت منابع و شرایط سختی که دولت با آن مواجه است، می‌توان با اتخاذ بعضی سیاست‌ها فضای بازار ارز را مدیریت کرد.

این کارشناس اقتصادی افزود: یکی از راهکارهای اصلی، بالا رفتن تولید و صادرات است. نباید نگران این باشیم که امکان دارد به‌صورت مقطعی نرخ دلار کمی بالا رفتن پیدا کند؛ بلکه باید به کمپانی‌ها اجازه دهیم صادرات بیشتری انجام دهند. می‌توان از ظرفیت وارد کردن بدون جابجایی ارز، صادرات به کشورهای منطقه، نزول تعرفه‌ها و نزول عوارض برای ارتقا صادرات استفاده کرد. هزینه‌های کمپانی‌ها در حال بالا رفتن است و این مسئله انگیزه‌های صادراتی را نزول می‌دهد؛ ضمن اینکه هزینه‌های حمل‌ونقل نیز بالا رفته است.

محمودی‌اصل با بیان اینکه دولت باید در این زمینه از بخش صادرات پشتیبانی کند، گفت: حداقل باید در زمینه عوارض، هزینه‌های گمرکی و سود بازرگانی نزول‌هایی اعمال شود تا صادرات بالا رفتن پیدا کند و منابع ارزی کشور از طریق صادرات غیرنفتی تأمین شود.

وی با اشاره به روند صادرات غیرنفتی در سال‌های اخیر بازگو کرد: چندین سال است که صادرات کشور در محدوده ۵۰ میلیارد دلار قرار دارد و با وجود بالا رفتن نرخ دلار و بالا رفتن نرخ کالاها و مواد اولیه، متأسفانه صادرات ما در همین محدوده باقی مانده و بالا رفتن پیدا نکرده است. وقتی منابع دولت محدود است، باید کمک کنیم صادرات غیرنفتی بالا رفتن پیدا کند و از این طریق بخشی از کسری بودجه کشور جبران شود.