اولین صندوق پروژه خورشیدی کشور به دنبال بهره‌برداری از دو نیروگاه ۲۰ مگاواتی در سیستان‌وبلوچستان/ وعده بهره‌برداری تا مرداد سال آینده
به گزارش ایران ماین سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر در شرایطی به یکی از محورهای تازه بازار سرمایه تبدیل شده که ناترازی برق و گاز، محدودیت تأمین انرژی صنایع و بالا رفتن تقاضای برق، ضرورت توسعه نیروگاه‌های جدید را بیش از گذشته برجسته کرده است. در همین راستا، نشست معرفی فرصت‌های سرمایه‌گذاری در صندوق سولار، نخستین صندوق پروژه نیروگاه‌های خورشیدی در بازار سرمایه، با حضور مدیران این صندوق و فعالان حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر برگزار شد؛ نشستی که در آن جزئیات احداث دو نیروگاه خورشیدی در سیستان‌وبلوچستان، منابع اقتصادی موردنیاز، زمان‌بندی بهره‌برداری و چشم‌انداز بهره‌وری سرمایه‌گذاری در این پروژه تشریح شد.
نخستین صندوق پروژه نیروگاه‌های خورشیدی کشور با هدف احداث دو نیروگاه ۲۰ مگاواتی در استان سیستان‌وبلوچستان فعالیت خود را آغاز کرده است؛ پروژه‌هایی که مجموع سرمایه‌گذاری موردنیاز برای ساخت آنها حدود ۳ همت برآورد شده و بنا بر اعلام مدیران صندوق، قرار است تا مردادماه سال آینده به بهره‌برداری برسند.
در نشست معرفی فرصت‌های سرمایه‌گذاری در صندوق سولار، نخستین صندوق پروژه نیروگاه‌های خورشیدی در بازار سرمایه، حسین نراقی، رئیس هیأت‌مدیره صندوق سولار و راهبر پروژه، با تشریح آخرین وضعیت این طرح‌ها گفت: دو پروژه نیروگاهی در شمال استان سیستان‌وبلوچستان تعریف شده که هرکدام ظرفیت ۲۰ مگاوات دارند. به گفته او، این منطقه به دلیل برخورداری از تابش مناسب خورشید، ارتفاع مطلوب و شرایط جغرافیایی مناسب، یکی از مناطق مستعد کشور برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی است.
نراقی با اشاره به اینکه هر دو پروژه مجوزهای لازم را دریافت کرده و ثبت سفارش تجهیزات آنها انجام شده است، بازگو کرد: فرآیند دریافت مجوزها و ثبت سفارش‌ها حدود یک سال زمان برد، ولی همزمان با پذیره‌نویسی صندوق و تأمین نخستین هزار میلیارد تومان منابع اقتصادی، تخصیص ارز موردنیاز هر دو پروژه نیز انجام شد. همین هماهنگی موجب شد روند اجرای طرح‌ها سرعت بگیرد.
او تأکید کرد که در حال حاضر هر دو پروژه از برنامه زمان‌بندی اولیه جلوتر هستند. پروژه میرجاوه از نظر عملیاتی توسعه بیشتری داشته و پروژه خاش نیز با اندکی تأخیر در حال پیگیری است. بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، تجهیزات اصلی از دی‌ماه در محل پروژه‌ها مستقر خواهند شد و انتظار می‌رود هر دو نیروگاه تا مردادماه سال آینده به بهره‌برداری برسند.
رئیس هیأت‌مدیره صندوق سولار راجع به هزینه اجرای این طرح‌ها نیز توضیح داد: هزینه ساخت هر مگاوات نیروگاه در این پروژه حدود ۳۸۰ هزار دلار می باشد و مجموع سرمایه‌گذاری موردنیاز برای احداث ۴۰ مگاوات ظرفیت نیروگاهی، حدود ۳ همت برآورد می‌شود. او همچنین گفت هزینه ساخت هر مگاوات حدود ۱۱۰ میلیارد تومان می باشد که با توجه به تخصیص ارز و خرید به موقع، این عدد برای نیروگاه‌های سولار حدود ۷۰ تا ۷۵ میلیارد تومان بوده است.
معافیت مالیاتی ۱۳ ساله برای نیروگاه‌های خورشیدی استان سیستان و بلوچستان
یکی از محورهای مطرح‌شده در این نشست، مزیت‌های سرمایه‌گذاری در استان سیستان‌وبلوچستان بود. نراقی با اشاره به قرار گرفتن پروژه‌ها در مناطق محروم گفت: بر اساس مقررات موجود، این پروژه‌ها از ۱۰ سال معافیت مالیاتی برخوردارند و سه سال معافیت تشویقی نیز به آنها تعلق می‌گیرد؛ بنابراین مجموع دوره معافیت مالیاتی آنها به ۱۳ سال می‌رسد.
به گفته او، این موضوع در کنار ظرفیت بالای تابش خورشید، از عوامل اصلی انتخاب محل اجرای پروژه‌ها بوده است. نزدیکی به پست‌های برق دارای ظرفیت کافی نیز از دیگر معیارهای مکان‌یابی نیروگاه‌ها به شمار می‌رود؛ چراکه در صورت نیاز به سرمایه‌گذاری مستقل برای احداث یا توسعه پست برق، هزینه اجرای پروژه به شکل قابل‌توجهی بالا رفتن پیدا می‌کند.
نراقی همچنین راجع به تأمین تجهیزات و دلواپسی‌های مربوط به وارد کردن پنل‌های خورشیدی توضیح داد که حدود ۶.۳ میلیون دلار از مجموع ۱۱ میلیون دلار هزینه ارزی پروژه با قیمت ۱۵۶ هزار تومان تأمین شده است. به گفته او، بخش مهمی از تجهیزات موردنیاز تأمین شده و برای جابجایی پنل‌ها نیز استفاده از مسیرهای امن، از جمله حمل ریلی، در دستور کار قرار گرفته است.
او در پاسخ به پرسشی راجع به ایمنی سرمایه‌گذاری در سیستان‌وبلوچستان نیز تأکید کرد که برخلاف بعضی تصورات، اجرای پروژه در این منطقه با مشکل امنیتی مواجه نگردیده. به گفته نراقی، استفاده از نیروهای بومی و جلب همراهی مردم محلی در پیشبرد پروژه نقش مهمی داشته است.
ناترازی انرژی؛ عامل جذابیت سرمایه‌گذاری در برق سبز
رحمان بابازاده، رئیس هیئت‌مدیره و مؤسس گروه مالی فارابی در این نشست با تشریح دلایل ورود این گروه به حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر بازگو کرد: توسعه فزاینده تقاضای جهانی برق متأثر از فناوری‌های نوین نظیر هوش مصنوعی (AI) و ناترازی عمیق انرژی در داخل کشور، حوزه برق را به یکی از استراتژیک‌ترین و پربازده‌ترین حوزه‌ها برای سرمایه‌گذاری تبدیل کرده است. وی کوتاه بودن دوره ساخت تا جریان نقدی (حدود یک سال) را مزیتی بزرگ در برابر دوره‌های دو تا سه ساله سایر پروژه‌های صنعتی دانست و اجرای طرح در سیستان‌وبلوچستان را ایفای مسئولیت اجتماعی در کنار توجیه اقتصادی پایدار توصیف کرد.
در ادامه نشست، وحید حسن‌پور، مدیر عملیاتی کمپانی سبدگردان فارابی به تشریح سازوکار مالی و سودآوری صندوق پرداخت و تاکید نمود: با توجه به فروش برق در تابلوی سبز بورس انرژی با قیمت‌های رقابتی ۱۳ تا ۱۴ هزار تومان و پوشش درآمدی متصل به ارز سامانه توافقی، بازده داخلی (IRR) این طرح در دامنه ۵۵ تا ۶۰ درصد ریالی و بالای ۲۰ درصد دلاری پیش‌بینی می‌شود. وی همچنین اعلام کرد دومین مرحله پذیره‌نویسی صندوق سولار با هدف تأمین مالی ۲,۰۰۰ میلیارد تومانی جهت تکمیل این دو نیروگاه ۴۰ مگاواتی، طی روزهای آینده در بورس تهران کلید خواهد خورد.
الزام صنایع به خرید برق سبز و چشم‌انداز بهره‌وری
محمدامین زنگنه، دبیر انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر، نیز در این نشست با اشاره به ابعاد ناترازی انرژی در کشور گفت: بر اساس آمار وزارت نیرو، میزان ناترازی برق در فصل تابستان به حدود ۱۵ هزار مگاوات، معادل ۱۵ درصد برق موردنیاز کشور، می‌رسد.
او با اشاره به محدودیت تأمین گاز و اثر آن بر تولید برق افزود: صنایع برای جلوگیری از قطع برق ناچار به تأمین انرژی از مسیرهای جایگزین هستند و همین مسئله تقاضا برای برق سبز را بالا رفتن داده است.
زنگنه همچنین به نیازمندی ها قانونی خرید برق تجدیدپذیر توسط صنایع اشاره کرد و گفت بر اساس برنامه تعیین‌شده، سهم خرید برق سبز صنایع باید تا سال ۱۴۰۷ به ۱۵ درصد برسد. در غیر این صورت، هزینه سوخت آنها بر مبنای قیمت‌های جهانی محاسبه خواهد شد. به اعتقاد او، ترکیب ناترازی برق و گاز با این نیازمندی ها قانونی می‌تواند تقاضای پایداری برای برق تجدیدپذیر ایجاد کند.
او در توضیح شیوه‌های فروش برق نیز اضافه کرد نیروگاه‌ها می‌توانند برق تولیدی خود را از طریق خرید تضمینی وزارت نیرو عرضه کنند یا به تابلو سبز بورس انرژی وارد شوند. همچنین امکان انعقاد قرارداد مستقیم با صنایع مصرف‌کننده برق وجود دارد.
در این نشست همچنین بر ظرفیت توسعه سرمایه‌گذاری در سایر بخش‌های انرژی تجدیدپذیر، از جمله نیروگاه‌های بادی، تأکید شد. مدیران صندوق سولار معتقدند موقعیت جغرافیایی، تابش مناسب، معافیت‌های مالیاتی و امکان دسترسی به پلتفرم برق، سیستان‌وبلوچستان را به یکی از مناطق مستعد توسعه این نوع سرمایه‌گذاری‌ها تبدیل کرده است.
