ارائه راهکارهای بانکی و پرداخت الکترونیک برای توسعه تجارت اجتماعی
«حمیدرضا توسلی» عضو هیأت مدیره بانک قرضالحسنه مهر ایران، در این نشست با تأکید بر ضرورت شناخت روندهای کلان از سوی بازیگران اقتصادی، گفت: روند تراکنشمحور بهتدریج به نقاط انسداد خود میرسد و مرزهای پیشین میان کسبوکارهایی که تا دیروز مستقل از هم فعالیت میکردند، در حال از میان رفتن است و هر گروه از این کسبوکارها اکنون به سمت تلفیق و همگرایی حرکت میکنند.
وی با اشاره به اینکه افراد امروز ۴ تا ۵ ساعت از روز خود را در فضای پلتفرمهای اجتماعی سپری میکنند، اظهار داشت: این زیست دیجیتال، موضوعات مختلفی را پیش روی بانک قرار داده که یکی از مهمترین آنها بانکداری تجارت اجتماعی است؛ ضرورتی که ایجاب میکند بانک به این زیستجهان ورود کند.
توسلی با مروری بر مسیر تحول بانکداری از شکل سنتی به الکترونیکی و سپس دیجیتال، تاکید نمود: در فضایی که بانکداری از قید زمان و مکان رها شده، مفاهیمی همچون بانکداری باز، اشتراکگذاری داده و اقتصاد اشتراکی شکل گرفته و تولد یک نظام زیستی تازه در کشور را رقم زده است.
عضو هیأت مدیره بانک مهر ایران اضافه کرد: اگر پلتفرمهای اجتماعی بهدرستی به کار گرفته شوند، میتوانند نقش محوری در ایجاد این همگرایی میان بازیگران مختلف ایفا کنند.
وی بانکداری مختص تجارت اجتماعی را نقطه تلاقی زیست دیجیتال افراد و بانک، توصیف کرد و افزود: نیروهایی همچون تغییر رفتار مشتریان نسل جدید که انتظار دریافت خدمت مستقل از زمان و مکان را دارند؛ عامل اصلی این تحول هستند.
توسلی خاطرنشان ساخت: داده نیز بهعنوان سرمایهای مهم در اعتبارسنجی، اصلاح سرمایه و... نقشآفرینی میکند همچنین ظهور وب ۳، زمینهساز اثر پلتفرمای میان این نیروهاست؛ اثری که در نهایت به رویکردی به نام «بانکداریِ تجارت اجتماعی» میانجامد، رویکردی که بر چهار محور جامعه، تعامل، پلتفرم و اعتماد استوار است.
عضو هیأت مدیره بانک مهر ایران با تأکید بر اهمیت اعتماد در تجارت اجتماعی، گفت انسانها در ساحت دیجیتال نیز همچون زندگی واقعی، هویتهای مختلفی از خود بروز میدهند و اینهمانیِ میان تجربه مشتری و آنچه در عمل رخ میدهد، باید جدی گرفته شود.
وی با اشاره به مؤلفههای زنجیرهی نرخ، از جمله ساختار جمعیتی و کسبوکارهای خرد، گفت: این عناصر ظرفیتهای ارزشمندی برای کشور بوده که تحقق آنها در گرو تحول ساختار زیستبوم است.
نظام زیستیگرایی محور اصلی تغییرات بانک مهر ایران
دکتر «روزبه حسامامیری» معاون برنامهریزی و هدایت راهبردی بانک مهر ایران، با اشاره به جایگاه بانک بهعنوان بزرگترین بانک قرضالحسنه کشور، گفت: حدود ۷۰ درصد خدمت ها بانک در بستر آنلاین ارائه میشود و این بانک در سالهای اخیر بیشترین تعداد وام را در پلتفرمی بانکی کشور پرداخت کرده است.
وی با اشاره به اجرای برنامه جامع راهبردی ۳ ساله برای تحول کلان در بانک مهر ایران، اظهار داشت: دو محور اصلی این برنامه هوشمندی و نظام زیستیگرایی است که در واقع مسیر حرکت بانک را در آینده مشخص کرده است.
حسام امیری افزود: این تحول ابعاد گوناگونی از جمله تغییر در نرخ پیشنهادی، تغییر در منطق درآمدی و تنوعبخشی و پایدارسازی آن، تغییر در مدلهای عملیاتی، و همچنین مباحث نظارتی و تصمیمگیری مبتنی بر داده را در بر میگیرد.
معاون برنامهریزی بانک مهر ایران با تأکید بر اینکه برنامه جامع راهبردی سندی پویاست که نتایج اجرای آن در سال گذشته و جاری، محور اصلی این نشست بوده است، تاکید نمود: برای فعالیت تخصصی در حوزه بانکداری، تفکیک خطوط کسبوکار بانکی به چهار حوزه بانکداری اجتماعی، خرد، اصناف و شرکتی صورت گرفته است.
وی اضافه کرد: این تفکیک، شخصیسازی و تمایز میان خدمت ها و مشتریان هر گروه را ممکن کرده است.
حسام امیری با اشاره به جزئیات خطوط بانکداری در بانک مهر ایران گفت: بانکداری اجتماعی، بر فراگیری مالی و شمولیت خدمت ها به اقشار مختلف جامعه تمرکز دارد، بانکداری خرد پاسخگوی نیازهای اصلی افراد حقیقی است، و بانکداری اصناف که پیشتر از ادبیات بانکداری کشور دور مانده بود، اکنون جایگاه مستقلی یافته است.
معاون برنامهریزی بانک مهر ایران ۳ محور اصلی برنامه جامع راهبردی را توسعه و تعمیق کسبوکار، تنوعسازی و پایدارسازی جریان درآمدی، و توسعه زیرساخت بانکداری دیجیتال برشمرد و گفت: سرزمین هوشمند مهر و تعریف بیش از ۱۰۰ پروژه در مسیر اجرای این برنامه شکل گرفته که زیرساختهای فعالیت بانک با رویکرد ابتکار و در تعامل با ذینفعان مختلف نظام زیستی را میتواند تعمیق بخشد.
خدمتهای اقتصادی باید در درون تجارت اجتماعی قرار بگیرد
«محمد مظاهری» مدیر اجرایی کمپانی توسن تکنو نیز با بیان اینکه تجارت اجتماعی فرآیندی فراتر از پرداخت را میطلبد، گفت: باید خدمتهای اقتصادی را به دل تجارت برد و این کار نیازمند نقش تسهیلگری از سمت قانونگذار است.
او اضافه کرد: پلتفرمها جریان داده، کالا و پول را در کنار هم قرار میدهند؛ رویکردی که هم به فرآیندها سرعت میدهد و هم هزینهها را نزول میدهد. در این میان فینتکها میتوانند همچون پلی میان بانک و کسبوکار عمل کرده و به تسهیل دسترسی به خدمتهای اقتصادی کمک کنند.
پلتفرم اجتماعی امروز به ویترین فروش مستقیم بدل شده است
در این نشست همچنین «پشوتن پورپزشک» مدیر اجرایی پادرو، با بیان اینکه نرخ بازار تجارت اجتماعی حدود ۱۲۰هزار میلیارد تومان می باشد، گفت: بیش از ۵۰ درصد خردهفروشی آنلاین کشور و حدود ۷۰ درصد در تعداد تراکنشهای تجارت الکترونیک، بر بستر تجارت اجتماعی صورت میگیرد.
وی تجارت اجتماعی را استفاده از اثر پلتفرمای کاربران برای تجارت تعریف کرد و افزود: با آنکه توسعه تجارت الکترونیک تا سال ۲۰۳۰ حدود ۲۰ درصد برآورد شده، تجارت اجتماعی طبق همین پیشبینیها رشدی ۳۷ درصدی را تجربه خواهد کرد.
پورپزشک اضافه کرد: پلتفرم اجتماعی امروز صرفاً ابزار اطلاعرسانی نیست، بلکه به ویترین فروش مستقیم بدل شده و هرچقدر ابزارهای رسمی پرداخت در این حوزه بالا رفتن یابد، نظام زیستی تجارت اجتماعی نیز توسعه بیشتری خواهد یافت.
همکاری بانکها و فینتکها خلأهای خدمتهای اقتصادی تجارت اجتماعی را رفع میکند
در ادامه «مهدی عبادی» مدیر اجرایی وندار با بیان اینکه در تجارت اجتماعی مسئله فقط پرداخت نیست، بلکه اعتماد میان خریدار و فروشنده مهمترین چالش این حوزه است و گفت: امروز پنج میلیارد و ۴۰۰ میلیون نفر در دنیا مخاطب پلتفرمهای اجتماعی هستند که ۶۴ درصد آنها دستکم یک خرید در حوزه تجارت اجتماعی داشتهاند.
وی با اشاره به چالشهای تجارت اجتماعی در ایران مدیریت تعارض را مهمترین مسئله این بخش عنوان کرد و گفت: همکاری بانکها در کنار کمپانیهای فینتکی، در حوزه پرداخت تجارت اجتماعی میتواند به حل این مسئله کمک کند.
فرصتهای تجارت اجتماعی در اقتصاد ایران
«حمیده حبیبی» مشاوره اداره کل پژوهش و ابتکار بانک مهر ایران نیز با اشاره به گردش مالی بالای تجارت اجتماعی و اثر آن بر اقتصاد گفت: نظام زیستی تجارت اجتماعی، پلتفرمهای پلتفرمهای اجتماعی را در بر میگیرد؛ جایی که خدمتهای اقتصادی هم بخشی جداییناپذیر از تجربه خرید شده است.
وی با اشاره به ظرفیتهای تجارت اجتماعی برای بانکها و فینتکها، اظهار داشت: توسعه کیف پول فروشندگان و جایگزینی آن با کارت، تسهیل پرداخت در تجارت اجتماعی را فراهم میکند.
حبیبی افزود: اعتبار مبتنی بر فروش، خدمت ها BNPL برای بهرهمندی خریدار از فرصت خرید، و فرصتی تازه برای تولیدکنندگان محتوا برای ایفای نقش در این نظام زیستی از دیگر فرصتهای تجارت اجتماعی برای خریداران و فروشندگان است.
جای خالی داده محوری در تجارت اجتماعی
در ادامه رویداد، پنلی تخصصی با حضور صاحبنظران حوزههای مختلف نظام زیستی ابتکار و اقتصاد دیجیتال برگزار شد. «رضا جمیلی» عضو هیأتمدیره راهکار و دبیر پنل نشست کیوتاک، با بیان اینکه برخلاف تصور رایج، ظهور بازارگاههای بزرگ آنلاین، موجب از میان رفتن کسبوکارهای کوچک نشد، گفت: این کسبوکارها امروز بازیگرانی مهم در تجارت اجتماعی به شمار میروند.
او اضافه کرد: این بازار امروز بیش از هر زمان دیگری به چابکی و سرعت، بهویژه در حوزه پرداخت، نیاز دارد. جمیلی همچنین به اهمیت موضوع داده اشاره کرد و گفت: در حالی که کسبوکارهای کوچک از امکانات لازم در این زمینه بیبهرهاند، پلتفرمهای بزرگی که میزبان بخش قابلتوجهی از تجارت اجتماعی کشور شدهاند، باید در موضوع حاکمیت داده نیز امکاناتی در اختیار این گروه از فعالان قرار دهند.
ایجاد زیست بوم دیجیتال میتواند به بالا رفتن اعتماد خریداران در تجارت اجتماعی کمک کند
همچنین «حمیدرضا توسلی» عضو هیأت مدیره بانک مهر ایران در این پنل اظهار داشت: بانک در حال ایجاد یک زیستبوم دیجیتال است که میتواند از طریق ابزارهای مختلف، به ارتقا اعتماد مردم به تجارت دیجیتال کمک کند.
وی با بیان اینکه بانکها تاکنون بهقدر کافی به موضوع مولدسازی داده نپرداختهاند، تاکید نمود بانکها بخشی از این نظام زیستی به شمار میروند و میتوانند با بهرهگیری از دادهها، نوعی از زیستبومسازی را رقم بزنند که نرخ تازهای در تبادل با پلتفرمهای اجتماعی ایجاد کند.
اعتماد در حوزه مالیات، یکی از چالشهای تجارت اجتماعی است
«یوسف پناهی» مدیر اجرایی کمپانی دادهپردازی معتمد تیس، با اشاره به چالشهای مالیاتی کسبوکارهای خرد و خانگی فعال در تجارت اجتماعی، گفت: پیچیدگی در حوزههایی همچون هزینه تبلیغات و جابجایی و ابهام در تفکیک حسابهای شخصی و تجاری از چالشهای محاسبه مالیاتی این فعالان است.
وی با اشاره لزوم اعتمادسازی در تجارت اجتماعی، خاطرنشان ساخت: از آنجا که در تجارت اجتماعی فروشگاه فیزیکی وجود ندارد، باید هویت تجاری و رفتار مالیاتی فروشندگان بهصورت یکپارچه و با قابلیت راستیآزمایی در یک پلتفرم موجود باشد؛ موضوعی که یکپارچگی و طراحی مشوقهای مناسب میتواند در تحقق آن مؤثر باشد.
تجارت اجتماعی نیازمند ابتکار در حوزه پرداخت است
«علی امیری» همبنیانگذار زرینپال، با تأکید بر اینکه مسیر پرداخت مبتنی بر کارتبهکارت در تجارت اجتماعی نمیتواند ادامه پیدا کند، گفت: این حوزه نیازمند یک راهکار جایگزین جدید است تا مسیر پرداخت در تجارت اجتماعی برای کاربران آسانتر شود.
وی با تأکید بر اینکه باید از فرصتها برای ابتکار در مسیر پرداخت و ایجاد خدمتهای جدید در تجارت اجتماعی استفاده کرد، خاطرنشان ساخت: بانک مهر ایران با استفاده از خدمتهای بانکداری متمرکز، کیوبانک را خلق کرد که در این زمینه گامی روبهجلو بود.
تجربه یکپارچه خرید و پرداخت در پلتفرمهای اجتماعی
«کاظم کیال» مدیر اجرایی بله، با بیان اینکه کسبوکارهای فعال در تجارت اجتماعی به طیف گستردهای از نیازها از جمله اعتماد، پرداخت، وام و خرید اقساطی نیاز دارند، گفت: همه این نیازها لزوماً در بستر پلتفرم اجتماعی قابل تأمین نیست؛ با اینحال میتوان بستری خلق کرد که هرجا نیاز به پرداخت هست، آن را تسهیل کرده و تجربهای یکپارچه به این کسبوکارها بدهد.
او اضافه کرد: در زنجیره تجارت اجتماعی خلأ پرداخت وجود دارد که هم در شیوه پرداخت و تسهیل آن و هم در بالا رفتن قدرت خرید میتواند کارساز باشد.
مدیر اجرایی پیامرسان بله گفت: دیدهشدن و توسعه، دو نیاز اصلی کسبوکارهای تجارت اجتماعی است که پلتفرم اجتماعی میتواند ابزار تحقق آنها را فراهم کند.
تجارت اجتماعی نیازمند راهکاری نوین مالی است
«علی فدایی» معاون بازرگانی اسنپپی، با اشاره به شکلگیری تجارت الکترونیک از اواسط دهه هشتاد، گفت: امروز تفکیکی مشخص میان شخصیت خریدار و فروشنده در فضای آنلاین و پلتفرمهای اجتماعی شکل گرفته است؛ شخصیت خریدار در پلتفرمهای اجتماعی، خریدی گفتوگومحور را ترجیح میدهد و کمتر به سمت استفاده از پنلهای رسمی حرکت میکند.
وی با اشاره به حوزه پرداخت در تجارت اجتماعی گفت: در بحث پرداخت، سادگی استفاده اهمیت بسزایی دارد، زیرا پرداخت کارتبهکارت میتواند به خروج مخاطب از فضای پلتفرم اجتماعی بینجامد. در مقابل، راهکارهای مالی مانند پیشپرداخت یا بیعانه میتواند هم برای مخاطب و هم برای کسبوکار نرخآفرین باشد.
